Memoriaren Eguna hamaseigarren urtez jarraian ospatzeko, Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan duen Ordezkaritza, Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroa, Ermuko alkatea, biktimen elkarteak eta hainbat agintari bildu dira gaur goizean Bizkaiko udalerriko Izarra Centren. Beatriz Gamiz, Florencio Dominguez eta Marisol Garmendiaren hitzen ostean, Cristina Cuestak (Miguel Angel Blanco Fundazioko zuzendaria), Imanol Zuberok (Gesto Por la Paz zeneko kidea) eta Iñakik hitz egin dute.
Velez (Eskolapioen Itaka Taldeko kidea), bereziki gonbidatuak egun honetan
mugimendu bakezaleei eskainia, terrorismoaren aurkako borrokan.
Gobernuaren ordezkariak, bere mintzaldian, nabarmendu du egun honetan funtsezko hiru konpromisotara deitzen gaituela: memoria, aitortza eta konpromisoa. “Memoria, egiatik bakarrik eraikitzen delako elkarbizitza. Zer gertatu zen jakinda, biktimak eta biktimarioak nortzuk izan ziren, zergatik hil zituzten, estortsioa egin zuten, zergatik jazarri zituzten eta zergatik askok defendatu, jipoitu edo isildu zituzten. Aitortza, biktima bakoitzak izen bat duelako, historia bat, berrezarri eta inoiz ahaztu behar ez den duintasun bat. Eta konpromisoa, oroimena eta memoria gordetzeak apustu politiko irmoa eskatzen duelako oinarrizko eskubideen, justiziaren eta biktimentzako erreparazioaren defentsa utziezinean islatzen dena. Oraindik eginbeharrak bete gabe dituen euskal gizarte baten kontzientzia demokratikoa bizirik mantentzea eskatzen du --euskaldun batzuek beste batzuek baino eginbehar gehiago dituzte egiteke, dena esanda -”.
Marisol Garmendiak bere hitzaldiaren zati bat gonbidatuen figurak nabarmentzeari eskaini dio, mugimendu zibikoei eta talde bakezaleei eskainitako jardunaldi batean. “beren ahotsa altxatu zuten bakea eta hitza eskatuz (Blas de Otero poeta gogoratuz) basakeria terroristaren aurrean. A Gesto por la Paz, astero kale eta plazetan, isiltasun harrigarrian, gehiengoaren lotsarako gutxiengoan, eta soseguz, gogoratu zuen irmotasun demokratikoak ez duela oihu egiteko beharrik. Cristina Cuestari, bere ausardia pertsonala eta konpromiso publikoa etika zibikoaren eta giza eskubideen defentsaren eredu direlako. Eta baita Imanol Zuberori ere, zeinaren hausnarketa lasaia, konpromiso soziala eta pentsamendu irekia gidari izan baitira Euskal Herrian bake eta elkarrizketa kultura eraikitzeko. Bere ahotsa —intelektual eta gizatiarra— erreferentzia etikoa izan da bizikidetza ez dela inposatzen ulertzeko: zintzotasunetik hezi, partekatu eta lantzen da”.
Eta atal berezi bat Bilboko Eskolapioentzat beren 40. urteurrenean. “Hamarkada luzez, Eskolapioek milaka gazte hezi dituzte baloreetan, pentsamendu kritikoan, elkartasunean. ETA arbuiatzeko isilean elkarretaratu ziren ikastetxeko irakasle, ikasle, ikasle ohi eta gurasoek osatutako Itaka Elkarte hartatik. Indarkeria garaian, eskola babesleku izan zen, elkarrizketa izan zen, itxaropena izan zen. Bakean heztea zeregin erabat demokratikoa da, egia eta justizian heztea funtsezkoa baita herritar konprometituak eraikitzeko”.
Marisol Garmendiak Terrorismoaren Biktimen Oroimenezko Zentroari eskainitako hitzak ere izan zituen: “Heziketa-lan horretan, Espainia osoko ikastetxeekin egiten ari den lan baliotsua nabarmendu behar dut. Espero dut, Euskadin, euskal hezkuntza-komunitateak ere aitortzea eta bat egitea Memorialarekin lankidetzan egindako lanarekin. Eta biktimen ahotsak gure demokraziaren iparrorratz morala izaten jarraituko duela”.
Garmendiak eskerrak eman dizkie Memoriaren Egun honetan parte hartu duten guztiei, “gogorarazteagatik askatasuna ez dela opari bat -aurten Espainiaren 50. urteurrena ospatuko dugu-, lorpen bat baizik, konkistatzen dena, zaintzen dena eta defendatu behar duguna demokraziaren eta elkarbizitzaren oinarriak ahultzen saiatzen diren muturreko populismo atzerakoi eta totalitarioen gorakadaren aurrean”.
Eta orainerako eta etorkizunerako irakaspen bat, “Memoriaren Egun hau ez baita oroitzapen-ekintza bat bakarrik. Konpromisorako deia da. Erakunde publikoetatik lan egiten jarraitzera, eskolatik eta unibertsitatetik, gizarte zibiletik, mugimendu bakezaleek egin zenuten bezala, desberdinen artean elkarrekin bizitzeko gai den euskal jendarte baten alde, ahaztu gabe baina gorrotatu gabe”.
