La conmemoración do Día da Memoria por décimo sexto ano consecutivo reuniu esta mañá á Delegación do Goberno no País Vasco, ao Centro Memorial das Vítimas do Terrorismo, á alcaldesa de Ermua, asociacións de vítimas e diversas autoridades no Izarra Centre da localidade biscaíña. Tras as palabras de Beatriz Gámiz, Florencio Domínguez e Marisol Garmendia, interviñeron Cristina Cuesta (directora da Fundación Miguel Ángel Branco), Imanol Zubero (membro do extinto Xesto Pola Paz) e Iñaki

Vélez (membro do Grupo Itaka de Escolapios), convidados neste día especialmente

dedicado aos movementos pacifistas na loita contra o terrorismo.

A delegada do Goberno, durante a súa intervención, destacou que este día nos/nos convoca a tres compromisos esenciais: memoria, recoñecemento e compromiso. “Memoria, porque só desde a verdade constrúese a convivencia. Coñecendo o que pasou, quen foron as vítimas e os victimarios, por que asasinaron, extorsionaron, perseguiron e por que moitos defendéronos, acirraron ou calaron. Reconocimiento, porque cada vítima ten un nome, unha historia, unha dignidade que hai que restablecer e non esquecer nunca. E compromiso, porque preservar o recordo e a memoria esixe unha firme aposta política que se plasma na defensa irrenunciable dos dereitos fundamentais, a xustiza e a reparación para as vítimas. Esixe manter viva a conciencia democrática dunha sociedade vasca que aínda ten deberes pendentes --algúns vascos con máis deberes pendentes que outros, todo sexa este--”.

Marisol Garmendia dedicou parte do seu discurso a resaltar as figuras dos invitados nunha xornada dedicada aos movementos cívicos e aos grupos pacifistas. “que alzaron a súa voz pedindo a paz e a palabra (rememorando ao poeta Blas de Otero) fronte á barbarie terrorista. A Gesto por la Paz, que cada semana nas rúas e prazas, en atronador silencio, en minoría para vergoña da maioría, e con serenidade, lembrou que a firmeza democrática non necesita vociferar. A Cristina Cuesta, cuxa valentía persoal e compromiso público son exemplo de ética cívica e de defensa dos dereitos humanos. E tamén a Imanol Zubero, cuxa reflexión serena, o seu compromiso social e o seu pensamento aberto foron guía para construír unha cultura de paz e de diálogo no País Vasco. A súa voz —intelectual e humana— foi unha referencia ética para entender que a convivencia non se impón: edúcase, compártese e cultívase desde a honestidade”.

E un apartado especial para os Escolapios de Bilbao no seu 40 aniversario. “Durante décadas, os Escolapios formaron a miles de mozos en valores, en pensamento crítico, en solidariedade. Desde aquela Asociación Itaka, formada por profesores, alumnos, exalumnos e pais do colexio que se concentraron en silencio para repudiar a ETA. En tempos de violencia, a escola foi refuxio, foi diálogo, foi esperanza. Educar na paz é unha tarefa profundamente democrática, porque educar na verdade e na xustiza é esencial para construír cidadanía comprometida”.

Marisol Garmendia tamén tivo palabras dedicadas ao Centro Memorial das Vítimas do Terrorismo que “nese labor educador, teño que destacar o valioso traballo que está a realizar con centros escolares de toda España. Confío en que, en Euskadi, a comunidade educativa vasca recoñeza e súmese tamén ao traballo colaborativo co Memorial. E que a voz das vítimas seguirá sendo o compás moral da nosa democracia”.

Garmendia deu as grazas a todos os participantes neste Día dA Memoria “por lembrarnos que a liberdade -este ano/este ano celebramos 50 anos de España en liberdade- non é un agasallo, senón un logro que se conquista, que se coida e que debemos de defender fronte ao auxe dos populismos extremistas, reaccionarios e totalitarios que tentan socavar os alicerces mesmos da democracia e a convivencia”.

E un ensino para o presente e o futuro porque “este Día da Memoria non é só un acto de recordo. É unha chamada ao compromiso. A seguir traballando desde as institucións públicas, desde a escola e a universidade, desde a sociedade civil, como o fixestes os movementos pacifistas, por unha sociedade vasca capaz de convivir entre diferentes, sen esquecer pero sen odiar”.