Azken hamarkadetako aurrerapen sozial eta demokratikoak aitortu ditu Gobernu Ordezkaritzak Gasteizko kaleetan sortutako lau muralekin

02/12/2025

· Marisol Garmendia: “Berrogeita hamar urte hauek ospatu nahi ditugu demokrazia hau eraiki duten pertsonei balioa emanez, askotan modu anonimoan”

· Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan duen ordezkariak dei egiten die gazteei “ez ditzatela itsutu ezta nahastu ere gorroto, indarkeria, negazionismo, intolerantzia arrazista mezuak, algoritmoak kontrolatzen dituzten boteretsuek sareetan zabaltzen dituzten ezberdinen aurrean. Ezagutu iragana, hitz egin zuen adinekoekin, informatu eta izan iritzi propioa, kritikoa, baina demokratikoa. Eta abestu, horma-irudiak margotu, film bat filmatu, idatzi… Ez eman demokraziarik, ez eta eskubideak betirako konkistatu dituzuelako”

Espainiako 50 urteak Askatasunean ospatzeko hiriko hainbat kaletan sortutako lau horma-irudi inauguratu ditu Gasteizen Espainiako Gobernuak EAEn duen Ordezkaritzak. Eskubide sozial eta sindikalen lorpena islatzen duen muralaren aurrean egin dute ekitaldia, Zabalgana auzoko Giza Eskubideak kaleko 28. zenbakian.

Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan duen ordezkari Marisol Garmendiak eta bigarren alkateorde Borja Rodriguezek aurkitu dute horma-irudia, Gasteizko, Arabako eta Estatuko hainbat erakundetako ordezkariekin batera: Jaurlaritzak Araban duen ordezkariordea, Mar Dabán, Arabako gizarte zibilekoa eta Mugikortasun Iraunkorreko eta Bide Azpiegituretako foru diputatu Jon Nogales, besteak beste.

Marisol Garmendiak azaldu du zergatik bultzatu duen lau mural horiek zertzea: “Berrogeita hamar urte hauek ospatu nahi ditugu demokrazia hau eraiki duten pertsonak balioan jarriz, askotan modu anonimoan, askotan ahalegin isiletik. Horregatik aukeratu dugu horma-artea lengoaia gisa: zuzena, eskuragarria, komunitarioa eta sakonki demokratikoa delako”.

Gobernuko ordezkariak horma-irudi bakoitza jaurtitzen duten arrazoiak deskribatu ditu, eta honako ondorio hau atera du: “Horma-irudi multzo hau, azken finean, gure historia demokratiko propioan barrena egindako bidaia da. Historia hau ez dago bulegoetan idatzita, baizik eta Salburua, Zabalgana, Judimendi edo Adurtza bezalako auzoetan; elkartzen garen plazetan, auzo zentroetan, egunero ibiltzen garen kaleetan”.

Garmendiak argi utzi nahi izan du 50 urte hauek Askatasunean ospatzea gizartearen aurrerapenean puntu eta jarrai bat dela. “Orain mural hauek bukatuta daudela eta haien inaugurazioa ospatzen ari garela ez gara soilik iraganera begira ari. Halaber, belaunaldien arteko konpromiso bat berresten ari gara: askatasunean, eskubideetan, aniztasunean eta benetako berdintasunean oinarritutako gizarte bat eraikitzen jarraitzea”, baieztatu du.

Azken hamarkadetan eraikitako Demokraziari datozkion arriskuak azpimarratu behar dira. Gizarte osoari zuzendutako mezua, baina bereziki gazteei zuzendutakoa. “Ozen eta argi esan behar diegu demokrazian bizi zareten belaunaldi berriei: Francorekin ez zen hobeto bizi; gezurra da. Diktadura zen. Mural hau ezingo zen margotu eta ezingo ginateke kalean egon horrelako ekitaldi herritar batean”.

Eta aholku bat: “Ez ditzatela itsutu ezta nahastu gorroto, indarkeria, negazionismo, intolerantzia arrazista mezuak, algoritmoak kontrolatzen dituzten boteretsuek sareetan zabaltzen dituzten ezberdinen aurrean. Ezagutu iragana, hitz egin zuen adinekoekin, informatu eta izan iritzi propioa, kritikoa, baina demokratikoa. Eta abestu, muralak margotu, pelikula bat filmatu, idatzi… Ez duzue demokrazia eta eskubideak betirako konkistatu dituzuelako ematen”.

Bestalde, Borja Rodríguezek gogorarazi du Ensanche 21ek 50. urteurrenaren oroitzapenezko horma-irudiak egiteko lokalak uzten dituela, eta lagapen hori “keinu sinboliko bat ez ezik, sormenarekin, auzotarren parte-hartzearekin eta gure hiriko kultura-sarea sendotzearekin dugun konpromisoaren erakusgarri ere badela. Mural horiek demokraziaren eta askatasunaren historia partekatua islatzea nahi dugu, baina baita orainaren erronkak eta itxaropenak ere”.

Horma-irudia eta Marisol Garmendia Jaurlaritzako ordezkariak eta Borja Rodriguez hiri-ereduko zinegotziak eta Ensanche 21eko lehendakariak esandakoak aurkitu ondoren, ekitaldia Noralai Dantza Eskolaren hiri-dantza emanaldi batekin eta DJ GELek girotutako lunch batekin amaitu da.

Lau muralen egileak Aratz Ruiz eta Miguel Angel Medina (‘Kapone´) dira. Hona hemen muralen egoera eta zergatiak:

· Salburua auzoan (Avda Varsovia kalea 10), EMAKUMEAK, BERDINTASUNA.

· Borinbizkarra auzoan (Jeronimo Roure kalea 39), DEMOKRAZIA ETA ESKUBIDEAK.

· Zabalgana auzoan (Avda. Nazio Batuak 49), KULTURA ETA ANIZTASUNA / KULTURA ETA ANIZTASUNA.

· Zabalgana auzoan, (Avda. Giza Eskubideak 28), ASKATASUN SINDIKALA.

Carmina Gustrán........................................................................................................................................................................................................ “Mende erdiko askatasuna ospatzea herri gisa definitzen gaituen pluraltasuna ospatzea ere bada. Espainia estatu anitza da, lurralde, hizkuntza, tradizio eta kultur adierazpenetan aberatsa. Horregatik du zentzua oroitzapen-programa deszentralizatua izateak, gure herrialdeko txoko bakoitzak parte har dezan eta bere ahotsa eman dezan partekatzen ditugun balio demokratikoen ospakizun honetan”, adierazi du.