El ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, Ángel Víctor Torres, compareceu hoxe para dar conta da súa xestión á fronte do Ministerio e destacou que “o diálogo e o acordo marcaron estes dous anos de lexislatura”, onde se avanzou en medidas para as vítimas da DANA, a reconstrución de La Palma e a solución estrutural para os menores migrantes non acompañados, que están hacinados nos territorios fronteira.

Torres recalcou que neste ano que acaba materializáronse “ moitos dos obxectivos marcados”, e comezou referíndose á reforma do Artigo 35 da Lei de Estranxeiría, “o fito do ano, da lexislatura e dos últimos 30 anos. Unha reclamación histórica á que se dá resposta a pesar de ser competencia autonómica”.

O ministro indicou que, con datos ao 26 de decembro, xa son 1.241 os expedientes iniciados nas tres comunidades que teñen continxencia migratoria (676 menores que xa estaban no noso territorio e 565 que entraron despois do 29 de agosto). Ditáronse 810 resolucións finais de traslado, que serviron para recolocar a 368 menores. “Se a esa cifra engadimos os nenos e nenas solicitantes de asilo que xa se atopan noutras comunidades, falamos preto dun milleiro de menores recolocados en seis meses”, agregou.

En Canarias, con 461 resolucións xa asinadas, o Goberno canario ha recolocado a 133 menores (un 28%). En Melilla, con 83 resolucións, leváronse a cabo 36 recolocacións (un 43%). No caso de Ceuta, de 266 resolucións, 199 nenos e nenas foron trasladados a outras comunidades (74,8%).

Otro dos logros alcanzados neste presente ano materializouse o pasado 11 de decembro, cando o Congreso dos Deputados aprobou (co voto en contra do Partido Popular) o Real Decreto Lei (RDL) que permite ás CCAA e as entidades locais o uso do superávit para Inversiones Financieramente Sostenibles. Torres lembrou que dez das 17 comunidades (as que teñen superávit) “poderán investir 2.787 millóns en obras e proxectos que redundan na vida da xente. No caso das entidades locais, falamos dun total de 7.075 millóns de euros”. O ministro lembrou que esta medida foi “demandada pola presidenta da Federación Española de Municipios e Provincias”.

Un aspecto no que fixo fincapé o ministro é no “compromiso firme” do Goberno de España cos veciños e veciñas adectados polo volcán dA Palma. También o pasado día 11 de decembro, o ministro defendeu no Congreso un RDL con novas medidas para a Illa Bonita, como son a dedución do 60% do IRPF para todos os palmeiros e palmeiras; unha moratoria no pago de créditos para os agricultores e agricultoras; unha moratoria para o Cabildo dA Palma e o Goberno de Canarias nunhas axudas para proxectos de Transición Ecolóxica; e o uso de 100 millóns de superávit para o sector agrícola da illa. O RDL foi aprobado sen ningún voto en contra.

“En total, ya son 1.237 millones de euros los que el Gobierno de España ha invertido para que La Palma recupere poco a poco la normalidad”, ha afirmado Torres, que ha remarcado, además, que La Palma será la sede del Centro Nacional de Vulcanología.

O ministro centrouse, a seguir, nas medidas e axudas destinadas á reconstrución das zonas afectadas pola terrible DANA do 29 de outubro de 2024. “Ata o momento foron 9.009 millóns de euros os que o Goberno de España investiu na recuperación e as vítimas. Deles, 1.745 millóns foron consignados polo Ministerio que dirixo, destinados a obras nos concellos. É a primeira vez que o Goberno de España faise cargo do 100% do investimento en infraestruturas municipais tras unha catástrofe natural”, argumentou. “Ademais, acordamos co Goberno da Comunitat Valenciana que proximamente se celebrará unha comisión mixta para a reconstrución na que estarán representados todos os municipios afectados”.

Esta é unha proba máis de que é o diálogo o que marca a senda do Goberno de España e do Ministerio. Non en balde, cos gobernos de Pedro Sánchez, reduciuse a litigiosidad coas CCAA nun 57%, e alcanzáronse un 66% máis de acordos que cos gobernos conservadores anteriores. Ademais, realizáronse 18 traspasos ás CCAA nesta lexislatura e 40 en total nos 7 anos de Goberno de Pedro Sánchez.

Memoria Democrática

“Este ha sido un año especial para el área de Memoria Democrática. Ha sido el año en el que hemos celebrado los 50 años de Libertad de los que ha disfrutado nuestro país, tras la muerte del dictador”, ha expresado el ministro. “Han sido 650 actos y una campaña con un mensaje muy claro: ‘la democracia es tu poder’, para que la juventud sepa lo que significa vivir en un sistema de libertades”, ha continuado.

Ángel Víctor Torres quixo referirse, ademais, á gran acollida que tivo a medida da Lei de Memoria Democrática que permite a descendentes do exilio republicano solicitar a nacionalidade española. “2,4 millóns as persoas que pediron cita desde Arxentina, Chile, Venezuela ou Cuba, entre outros moitos países, para converterse en novos españois”, indicou. Ata o momento, foron aceptadas 490.000 solicitudes e xa hai 255.000 que xa teñen o pasaporte nas súas mans.

Las exhumaciones de los cuerpos de las víctimas de la Guerra y la dictadura constituyen otro de los logros destacados de Memoria Democrática. “Hemos llegado a la cifra de 9.000 víctimas exhumadas, casi la mitad de las que, en 2020, se calculó susceptibles de recuperar”, ha destacado Torres, que ha señalado que uno de los momentos “más gratificantes y emocionantes” de su tarea es comunicar a las familias que se ha encontrado a su ser querido, tan largamente añorado. Se han realizado actos de entrega de restos exhumados a sus familiares en Víznar, Manzanares, Borja y Magallón.

A resignificación do Val de Cuelgamuros tamén tivo un protagonismo especial en 2025. “Convocamos e xa está fallado o concurso internacional de ideas para converter este lugar terrible nun espazo para a reflexión e a non repetición”, agregou.

Tamén se avanzou notablemente na declaración dos chamados Lugares de Memoria. Son espazos, 17 ata hoxe, que “polo seu simbolismo e relevancia histórica” merecen esta distinción. Así mesmo, “este ano/este ano entregamos 421 declaracións de recoñecemento e reparación a vítimas, nas que non só se lles recoñece como vítimas, senón que se declaran ilegais os consellos de guerra e nulos os xuízos e as sentenzas que lles condenaron”. En total, xa son 1.600 as declaracións entregadas desde a entrada en vigor da Lei de Memoria Democrática.