O Ministerio da Presidencia, Xustiza e Relacións coas Cortes presentou os primeiros datos da Lei de Eficiencia do Servizo Público de Xustiza, que xa está a ofrecer resultados tanxibles na axilización de procedementos, un dos seus principais obxectivos.
A norma, en vigor desde o pasado mes de abril, logrou reducir os actos de comunicación pendentes (notificacións, requirimentos, etc.). Tamén demostrou a súa efectividade na axilización das execucións de sentenzas. Ademais, os cidadáns realizaron xa case 98.400 trámites xudiciais nas Oficinas de Xustiza no Municipio, desde a súa creación no mes de xuño. Antes non existía a posibilidade de levar a cabo estas actuacións telematicamente desde calquera municipio.
Para a implantación do novo modelo, o Ministerio realizou un investimento que supera os 325 millóns de euros, procedentes de fondos europeos, nas 12 comunidades coa competencia de Xustiza transferida. Na Comunidade Foral de Navarra, o investimento roza os 9 millóns de euros. Ademais, cabe lembrar que a Lei de Eficiencia suporá un aforro de preto de 300 millóns de euros nos próximos 10 anos nesas 12 comunidades. En Navarra prevese que sexa de case 4 millóns de euros.
Tal y como prevía a lei, máis de 300 Tribunais de Instancia xa entraron en funcionamento durante este ano sen incidencias, 4 deles en Navarra.
En cuanto a a coordinación, desde que arrincou a implementación da lei o grupo de traballo técnico creado polo Ministerio coas comunidades autónomas ha mantido 27 reunións de seguimento e tamén se celebraron sete Comisións Sectoriais ao longo do ano. O Ministerio tamén organizou un amplo plan de formación sobre a nova norma para xuíces, letrados da Administración de Xustiza e funcionarios, así como un programa de sensibilización para operadores xurídicos con decenas de sesións celebradas por todo o territorio. Celebráronse 280 sesións informativas sobre os tribunais de instancia, 305 cursos de formación en dixitalización con máis de 15.000 matriculados, e unha Xornada de Directores de Servizos Comúns con preto de 300 asistentes.
Esta reforma, traballada durante lustros no Ministerio, supón a maior transformación da Xustiza desde o século XIX. Unha mellora conseguida grazas ao compromiso de todos os axentes implicados: comunidades autónomas, xuíces, maxistrados, letrados da Administración de Xustiza e funcionarios de Xustiza, entre outros.
Novedades introducidas
A Lei de Eficiencia supón a maior reforma estrutural da Xustiza en décadas e o seu obxectivo é convertela nun servizo público máis áxil, moderno e próximo á cidadanía.
Introduce unha reforma organizativa que moderniza unha planta xudicial deseñada no século XIX: transforma os tradicionais xulgados unipersonales (3.800) en 431 Tribunais de Instancia, órganos colexiados onde os xuíces se dividen en seccións especializadas (civil, penal, violencia sobre a muller, etc.) e contan cunha única Oficina Xudicial de apoio técnico. Isto permite unha maior axilidade porque se optimizan recursos, repártense mellor as cargas de traballo e lógrase unha maior flexibilidade para adaptarse ás necesidades.
Por otro lado, a Lei de Eficiencia inclúe un cambio procesual clave para reducir os litixios, fomentar a cultura do diálogo entre as partes e axilizar a tramitación de conflitos. Trátase da obriga de recorrer aos Medios Adecuados de Solución de Controversias (MASC) en asuntos civís e mercantís antes de iniciar calquera proceso xudicial.