O atentado contra os avogados de Atocha foi un intento de acabar coa Transición, sendo o propio despacho un símbolo especial na loita antifranquista e en defensa das liberdades democráticas. As súas accións contribuíron a proporcionar esperanza, consolo e apoio a moitos cidadáns nos últimos anos do franquismo. A loita organizada dos avogados laboralistas e dos movementos sociais contribuíu a sementar a semente da democracia.

Nas últimas semanas de 1976 e ao longo do mes de xaneiro de 1977 producíronse numerosos actos de violencia por grupos de extrema dereita. Os atentados estaban dirixidos contra colectivos coñecidos pola súa oposición ao franquismo: persoas demócratas, avogados, partidos e organizacións comprometidas coa ruptura política coa ditadura. Un bo exemplo diso son os sucesos da coñecida “Semana Tráxica da Transición”. O 23 de xaneiro de 1977, un membro do grupo fascista “Guerrilleiros de Cristo Rei” asasinou ao novo estudante Arturo Ruiz. Ao día seguinte, na concentración pola súa morte, María Luz Nájera, estudante, resultou morta a mans da policía.

Foi esa mesma noite cando se produciron os asasinatos dos “avogados de Atocha”, contra o bufete de letrados laboralistas de Comisións Obreiras e militantes do Partido Comunista de España (PCE).

O ataque produciuse nun momento de enorme efervescencia social no que a cidadanía se atopaba en plena loita pola conquista de liberdades en España. Os terroristas buscaban a Joaquín Navarro, dirixente do Sindicato de Transportes de Comisións Obreiras. Ao non atopar, abriron fogo a sangue frío contra os alí presentes.

Máis de cen mil persoas asistiron ao enterro dos asasinados. Tratouse dunha das primeiras manifestacións multitudinarias tras a morte do ditador Francisco Franco. A este acto seguíronlle folgas e mostras de solidariedade por todo o país.

O seu recordo queda reflectido no monumento ‘O abrazo’, obra de Juan Genovés, situado na praza de Antón Martín, en homenaxe aos avogados laboralistas asasinados o 24 de xaneiro de 1977 no seu despacho da rúa Atocha número 55.

Xunto ao monumento, o secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martínez, a comisionada para os 50 anos de España en liberdade, Carmina Gustrán, acompañados de avogados sobreviventes, familiares e sindicalistas, deron a coñecer a incoación do expediente, publicada a data de hoxe no Boletín Oficial do Estado, polo que se declaran os asasinatos dos avogados de Atocha Lugar de Memoria Democrática.