Salvamento Marítimo, dependente do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable a través da Dirección Xeral da Mariña Mercante, concluíu con éxito o pasado mes de xuño unha operación submarina de supervisión do petroleiro Woodford, que permanece afundido fronte ás costas de Castelló desde o ano 1937.

El pecio atópase a unha importante profundidade, de 80 metros, o que dificulta considerablemente as operacións submarinas. Xa en 2012, Salvamento Marítimo realizou unha operación sen precedentes para examinar o pecio e extraer do mesmo unha gran cantidade de fuel (450 metros cúbicos de hidrocarburo).

“El obxectivo desta recente operación era comprobar o estado do pecio máis unha década despois da nosa primeira intervención”, afirma Rafael Bautista, xefe de servizo de Operacións Especiais e Lucha contra a Contaminación de Salvamento Marítimo. As probas realizadas por Salvamento Marítimo confirmaron que non se aprecian fugas de combustible e que, de haber perdas, son residuais.

Fases do operativo recente

O pasado mes de xuño, o equipo de Operacións Especiais de Salvamento Marítimo, ao mando de Rafael Bautista, volveu ao lugar do afundimento para realizar unha inspección de recoñecemento e comprobar o estado do pecio. En a operación, dividida en catro fases, realizáronse dúas inmersións cun vehículo de inspección submarina por control remoto (ROV).

Na primeira inmersión do ROV, o mércores 18 de xuño, realizouse unha primeira fase de recoñecemento xeral ao redor do buque, comprobando se había redes de pesca, cabos ou cables enredados que puidesen supor un perigo de atrapamiento para o propio vehículo ROV. Unha vez comprobada a ausencia de elementos perigosos, pasouse a unha segunda fase, na que se inspeccionou detalladamente a cuberta principal do buque. Así, comprobouse o castelo de proa, a ponte de mando, o costado de babor da cuberta principal e a parte de popa chegando ata a hélice e o temón. En toda esta fase previa de inspección non se detectou ningunha fuga de hidrocarburo do pecio.

Ao día seguinte, con mar en calma, iniciouse a segunda inmersión na que se levaron a cabo as seguintes fases: a terceira fase consistiu en tratar de localizar as bridas cegas ou tapas, que se colocaron no orificios practicados no casco para poder extraer o hidrocarburo nas operacións de 2012. “A vexetación e vida sobre o pecio creceu moito nestes anos e tapou as bridas. Puidemos localizar as dos tanques 8 e 9 babor, completamente camufladas polo sedimento depositado sobre elas. Estivemos a observalas e comprobando que estaban intactas e non había ningunha fuga”, explica o xefe de área de Operacións Especiais e Loita contra a contaminación (LCC) de Salvamento Marítimo, Juan Ferrer, coordinador da Operación.

Por último, a cuarta fase consistiu nunha inspección máis detallada do casco do buque polo costado de babor, sobre todo na zona central, onde se sitúan os 9 tanques de carga. De haber algunha fuga, probablemente localizouse aquí, xa que é onde se almacenaba a carga de fuel do buque. “Non conseguimos localizar ningunha fuga, o que é un bo sinal, e fainos supor que as perdas que poida ter o pecio son residuais, dos restos que poidan quedar entre os reforzos dos tanques”, asegura Ferrer. Finalizada a inspección do casco, o equipo de Operacións Especiais de Salvamento Marítimo volveu revisar a cuberta principal, onde inspeccionaron as distintas tapas dos tanques, elementos de cuberta, os restos dos dous mastros, e, xa na popa, a cheminea do barco.

Medios utilizados

Para traballar neste operativo contouse con profesionais altamente cualificados, equipos de alta fiabilidade e un buque de soporte especializado. Todos os medios pertencen á Administración Pública.

• Buque polivalente de Salvamento Marítimo, Clara Campoamor (80 m. de eslora), preparado para aloxar os equipos de mergullo e o vehículo de inspección submarina a control remoto (ROV) e servir de buque soporte. Este buque que habitualmente se atopa destinado no Mediterráneo, conta cunha gran capacidade de loita contra a contaminación, grazas aos seus equipos de recollida de hidrocarburos por medio de brazos flotantes, barreiras e “skimmers” (bombas succionadoras de hidrocarburos no mar).
• Un vehículo de inspección submarina de control remoto (ROV). Con cámaras, sónar e brazos hidráulicos que lle permiten realizar traballos de inspección, procura e salvamento a grandes profundidades, aproximadamente ata a 1000 m.
• Equipo de Operacións Especiais e LCC de Salvamento Marítimo, co Xefe de Servizo Rafael Bautista ao mando do operativo, o Xefe de Área Juan Ferrer como coordinador da operación e os técnicos superiores, Vicente Cobelo como técnico de operacións do ROV e Luis González como técnico de apoio. Ademais do equipo de ACSM de piloto e técnicos do ROV.

Próximo estreo de documental

Esta é a segunda vez que Salvamento Marítimo leva a cabo unha inmersión para avaliar o estado do Woodford. En 2012, Salvamento Marítimo levou a cabo unha operación sen precedentes que deu orixe a un documental que se estreará proximamente en Castelló.

Dicho documental describe como, despois de realizar durante tres anos diversas labores de vixilancia e inspección na zona do afundimento, tanto submarinas como en superficie, nas que se constatou que o buque era a orixe de episodios periódicos de contaminación por vertedura de hidrocarburo detectados na zona, acabouse por levar a cabo unha operación, por parte de Salvamento Marítimo, na que empregando técnicas de mergullo a saturación, extraeu unha gran cantidade de fuel que permanecía no interior das adegas, un total de 450 metros cúbicos distribuídos nos diferentes tanques.

Historia do Woodford

O 1 de setembro de 1937, en plena Guerra Civil, o petroleiro inglés Woodford, de 130 metros de eslora, afundiuse a 40 millas de Castelló tras ser alcanzado por dúas torpedos procedentes do submarino italiano Diaspro, que impactaron pola banda de estribor na sección media do buque, provocando o seu afundimento a unhas 15 millas ao norte das illas Columbretes. Alí permaneceu durante máis de 70 anos, repousando sobre o seu costado de estribor, nun fondo de máis de 80 metros, ata que en 2009, despois de que os pescadores alertasen de que na zona había cheiro a petróleo, comezouse co operativo que localizou o pecio e deu comezo á “Operación Woodford”.